Özel Haber: Batuhan Ateş
Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde sürdürülebilir laboratuvar çalışmalarına öncülük eden Prof. Dr. Güzin Aykal, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Mavi Bölge’de düzenlenen uluslararası panelde hastanesinin yeşil laboratuvar deneyimini bilim dünyasıyla paylaştı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi tarafından konferansın ilk günü olan 9 Kasım’da düzenlenen “İklim Değişikliği Karşısında Sağlık Sistemlerinin Küresel Dönüşümü: Ortak Sorumluluklar ve Ölçülebilir Eylemler” başlıklı oturumda Aykal, hem moderatör hem de panelist olarak görev aldı.
Tıbbi biyokimya alanındaki akademik çalışmalarının yanı sıra yeşil ve sürdürülebilir uygulamalar üzerine yoğunlaşan Aykal'ın görev yaptığı hastanede, enerji verimliliği çalışmalarıyla bağlantılı olarak biyokimya laboratuvarının Yeşil ve Sürdürülebilir Laboratuvar Sertifikası alma süreci başarıyla yürütüldü. Bu sertifikayı alan Türkiye’deki birinci, Avrupa’daki beşinci merkez olma unvanını taşıyan laboratuvar; sağlık hizmetlerinin kalitesini ve hasta güvenliğini korurken enerji-su tüketimini, atık oluşumunu ve çevresel etkileri azaltmanın nasıl mümkün olabileceğine ilişkin somut bir örnek oluşturuyor.
Sağlık sistemlerinin dönüşümü masaya yatırıldı
Panelde iklim değişikliğinin insan sağlığına etkileri, sağlık kuruluşlarının risklere karşı dayanıklılığı ve sektörün kendi çevresel ayak izini azaltma sorumluluğu farklı uzmanlık alanlarından değerlendirildi. İklime bağlı sağlık risklerinin yanı sıra laboratuvarların enerji ve su kullanımı, atık ve sarf malzemelerinin yönetimi, sürdürülebilir satın alma ve sağlık teknolojilerinin yaşam döngüsü gibi kritik konular ele alındı.
Prof. Dr. Aykal, klinik laboratuvarlarda sürdürülebilirliğin ölçülebilir hedeflerle desteklenmesinin önemine dikkat çekerek; kaynakların verimli kullanılması ve çevresel performansın değerlendirilmesi gibi uygulamaların günlük işleyişe dâhil edilebileceğini anlattı. Panelin ana odağında, sürdürülebilirlik hedeflerinin yalnızca genel ilkeler olarak kalmaması, kurumların uygulayabileceği ve sonuçlarını takip edebileceği eylemlere dönüşmesi vardı.
Oturumda uluslararası bilimsel kuruluşlar, laboratuvar sürdürülebilirliği alanında çalışan kurumlar ve teknoloji sektörü temsilcileri de bir araya geldi. IFCC Başkanı Prof. Dr. Tomris Özben, uluslararası bilimsel liderlik ve sürdürülebilir sağlık politikaları perspektifini paylaşırken; IFCC Çevresel Etki Görev Gücü eş başkanı ve Nile University’den Prof. John I. Anetor, farklı ülkelerin ihtiyaçları ile sağlık sistemleri arasındaki eşitsizlikleri değerlendirdi. Ayrıca, My Green Lab Araştırma ve Teknik Kaynaklar Kıdemli Direktörü Dr. Pernilla Sörme, sertifikasyon ve uygulamalara ilişkin deneyimlerini; MedTech Europe Endüstriyel Politikalar Genel Direktörü Jesús Rueda Rodríguez ise sağlık teknolojileri sektöründe sürdürülebilir dönüşüm ve karbon emisyonlarının azaltılması konularını aktardı.
Antalya’nın yerel deneyimi uluslararası platformda
Panel, Antalya için yalnızca COP31 takvimindeki bir bilimsel etkinlik olmanın ötesine geçerek, kentte sağlık hizmetleri alanında geliştirilen sürdürülebilirlik çalışmalarının uluslararası uzmanlarla buluştuğu bir paylaşım zemini oldu. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ndeki laboratuvar deneyiminin küresel düzeyde tartışıldığı bu zirvede aktarılması, kentte yürütülen çalışmaların dünya çapındaki görünürlüğünü artırdı.
Oturumda, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kaynakları farklı olsa da sağlık sistemlerinin iklim değişikliğine hazırlanması için uluslararası işbirliğinin zorunlu olduğu vurgulandı. Bilimsel kuruluşlar, sağlık hizmeti sunucuları ve teknoloji sektörü arasında kurulacak ortaklıkların iyi uygulamaları yaygınlaştırabileceği belirtildi. Etkinlik boyunca öne çıkan ortak mesaj ise, insan sağlığını koruma ile gezegenin geleceğini koruma sorumluluklarının birbirinden ayrı düşünülemeyeceği oldu.
Prof. Dr. Güzin Aykal, yaşadığı şehir Antalya’da böylesine önemli uluslararası bir organizasyonda bilimsel katkı sunmanın kendisi için büyük bir gurur olduğunu ifade ederek, panelin iklim değişikliğine dirençli sağlık sistemleri için yeni iş birliklerine zemin hazırlamasını diledi.
