Özel Haber: Batuhan Ateş
Dünya liderleri iklim gündemini görüşmek üzere Antalya’da bir araya geldi. 9–20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) Liderler Zirvesi'nde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, ülkelerin iklim krizine karşı çok yavaş ilerlediği uyarısında bulundu. Guterres, küresel emisyonların her yıl yaklaşık yüzde 6 azaltılması gerektiğini, ancak mevcut ulusal planların bu hızın sadece üçte birini karşılayabildiğini vurguladı. Fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılması, iklim değişikliğine uyum ve gelişmekte olan ülkelere finansman desteği Guterres'in konuşmasının öne çıkan başlıkları arasındaydı.
Türkiye'nin Geri Dönüşüm Vizyonu ve Yeni Hedefler
Zirvenin açılışında konuşan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sıfır atık ve geri dönüşüm çalışmalarına dikkat çekerek, Türkiye’de geri dönüşüm oranının 2017’de yaklaşık yüzde 13’ten 2025 sonunda yüzde 40’a çıktığını belirtti. Türkiye’nin COP31 başkanlığı ayrıca 2035’e kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarma, atık artışını yarıya indirme ve binalarda enerji kullanım yoğunluğunu en az yüzde 25 azaltma gibi iddialı hedefleri duyurdu. Bu hedeflerin uygulanabilirliği ve ölçülebilirliği zirvede yakından izlenen konular arasında yer alıyor.
Greta Thunberg'den Fosil Yakıt Lobisi ve İnsan Hakları Eleştirisi
Zirveye katılan ünlü iklim aktivisti Greta Thunberg, COP görüşmelerini fosil yakıt lobilerinin etkisi ve ev sahibi ülkelerin kendilerini çevreci gösterme fırsatı olarak kullanması üzerinden sert bir dille eleştirdi. Thunberg, Türkiye’de temel insan hakları konusunda da kaygılarını dile getirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün, COP31 öncesinde çevre protestolarına katılan kişilerin gözaltına alınması ve yargılanmasına ilişkin yayımladığı rapor, zirvenin yalnızca iklim hedeflerini değil, sivil toplum ve aktivistlerin sürece güvenli katılımını da tartışmaya açtı.
Lula da Silva: "İklim Krizi Bir Adalet Meselesidir"
Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ise iklim krizinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda toplumsal ve ülkeler arası bir adalet meselesi olduğunun altını çizdi. Zengin ülkelerin iklim taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğini savunan Lula, savaşlar ve ticaret gerilimleri sebebiyle iklim konusunun dünya liderlerinin gündeminde geri plana düştüğünü ifade etti. Lula, iklim zararları için ayrılan yetersiz kaynaklarla fosil yakıt şirketlerinin devasa kazançları arasındaki büyük uçurumu da gündeme taşıdı.
Antalya ve Belek'te İklim Zirvesi Yan Etkinlikleri
COP31’in gündemi Antalya Expo Center ile sınırlı kalmıyor. Belek’teki Sueno Hotels Deluxe’te düzenlenen Climate Action Innovation Zone; iklim çözümleri, iş dünyası ve sürdürülebilir yatırımlar üzerine oturumlara ev sahipliği yaptı. Titanic Deluxe Golf Belek’teki Sigorta Evi programında ise iklim riskleri, afet finansmanı, şehirlerin dayanıklılığı ve sigortacılığın önleyici rolü masaya yatırılıyor. Türkiye Sigorta Birliği, kamu kurumları ve BM temsilcilerinin katıldığı bu yan etkinliklerin ardından, 13 Kasım’da Ela Excellence Resort Belek’te Saint-Gobain tarafından düzenlenecek oturumda iklim koşullarına dayanıklı yapılar tartışılacak. Aynı tarihte UNEP FI ve Türkiye Sigorta Birliği’nin Küresel Sürdürülebilir Sigorta Zirvesi de başlayacak. Bu etkinlikler resmi kararlar almasa da, uygulamaya yönelik çözüm yolları arıyor.
COP31’e yönelik eleştiriler ve taahhütlerin yerine getirilmesine dair kuşkular sürse de, zirve tüm ülkeleri aynı masada buluşturan en önemli platform olmaya devam ediyor. Antalya’daki zirvenin başarısı, söylenen sözlerin somut eylemlere dönüşmesiyle ölçülecek.
