Bu yıl 29 Ekim, Altın Portakal'ın tam ortasına düştü. Yağmur fener alayını bir gün erteledi; salonlardaki perde ise hiç kararmadı. İki coşkunun ortak noktası da, farkı da burada.

Takvim bazen güzel şakalar yapıyor. Cumhuriyet'in 103. yıl dönümü, bu yıl kentin en büyük kültür organizasyonunun altıncı gününe denk geldi. Antalya bu hafta iki ayrı ışığı birlikte yaşıyor: biri Konyaaltı Varyant'tan Cumhuriyet Meydanı'na yürüyecek fenerlerin ışığı, diğeri AKM salonlarında perdeye vuran projeksiyon ışığı. Bu köşede bugün ikisini birlikte düşünmek istiyorum.

Yağmur ve Program

Antalya Büyükşehir Belediyesi, olumsuz hava koşulları nedeniyle 29 Ekim'e planladığı fener alayını ve Semicenk konserini 30 Ekim Cuma gününe erteledi. Yeni programa göre fener alayı 19.00'da Konyaaltı Varyant'tan başlayıp Cumhuriyet Meydanı'na yürüyecek, Semicenk konseri 20.30'da meydanda yapılacak. Başkan Vekili Büşra Özdemir'in sözleriyle: "Cumhuriyet coşkusunu hep birlikte yaşamak için aynı heyecanla meydanda buluşacağız."

Bu erteleme, bu köşenin aylardır anlatmaya çalıştığı şeyi tek bir günde özetledi. Sağanak, meydandaki programı bir gün öteledi; ama aynı saatlerde AKM salonlarında, Migros'ta, Özdilekpark'ta, TerraCity'de film gösterimleri hiç aksamadan sürdü. Yağmur etkinliği erteler, kurumu ertelemez. Çatısı olan bir kültür hayatının kıymeti tam olarak budur; bunu kimse kötü hava olmadan fark etmiyor.

Festival tarafında Cumhuriyet Bayramı günü program doluydu: "Beyond Location" başlıklı uluslararası ortak yapım paneli, Oyuncular Sendikası'nın düzenlediği "Ödül Alıyoruz, Peki Neler Yaşıyoruz?" sektör buluşması, Ulusal Kısa Film ve Sinema Okulları Öğrenci Filmleri seçkileri.

Festivalin Ortasından: Asıl Haber Film Forum

Kırmızı halı geçti, magazin sayfaları doldu; ama festivalin bu haftaki en kayda değer işi salı günü yapıldı ve çok az konuşuldu. 13. Film Forum ödülleri sahiplerini buldu: 269 başvuru arasından seçilen projelere toplam 1 milyon 450 bin TL destek verildi. Dağılım şöyle: Uzun Metrajlı Kurmaca Film Pitching ödülü 450 bin TL ile Atıl İnaç'ın Yağmur projesine (yapımcı Derya Tarım); İlk Uzun Metrajlı Kurmaca Film ödülü 250 bin TL ile Kader Kaya'nın Tanrının Yükü'ne; Sümer Tilmaç Antalya Senaryo Destek Fonu 250 bin TL ile İffet Eren Danışman Boz'un Düş Kapanı'na; Work in Progress Kurmaca ödülü Murat Uğurlu'nun İskeletin Türküsü'ne; Work in Progress Belgesel ödülü Yağmur Telli Yücel'in İsmigül'üne.

Bu yıl ayrıca ilk kez "Yeşil Setler Mümkün" ödülleri verildi: Yeşil Prodüksiyon Ödülü Metin Kuru'nun Cennetin Çiçekleri'ne, İklime Duyarlı Hikâye Ödülü Aslı Akdağ'ın Sisler Krallığı'na gitti.

Neden bu kadar önemsiyorum? Çünkü Film Forum, bu köşede haftalardır aradığım şeyin ta kendisi: bir gecelik kutlama değil, üretime bağlanmış, on üç yıldır süren bir mekanizma. Ödül töreni değil, yapım desteği. Bir filmi var etmek, bir filmi alkışlamaktan daha zor ve daha kalıcıdır. Kent bunu sinemada başarabiliyorsa, tiyatroda, müzikte ve görsel sanatlarda da başarabilir.

Cumhuriyet Bir Kültür Projesiydi

Buradan 29 Ekim'e dönelim. Cumhuriyet'in ilk kuşağı bugün bizim anladığımız anlamda "etkinlik" yapmadı; kurum kurdu. Halkevleri, konservatuvar, orkestra, opera ve bale, müzeler, kütüphaneler... O kuşağın kültür anlayışı bir gecenin coşkusuna değil, bir sonraki kuşağın eline kalacak yapılara bakıyordu. Antalya'nın bugün sahip olduğu Devlet Senfoni Orkestrası da, Devlet Opera ve Balesi de o aklın mirasıdır; ikisi de 31 Ekim'de başlayacak Kültür Yolu Festivali'nde sahneye çıkacak.

Bugün ise tersi geçerli: etkinliğimiz çok, kurumumuz az. Bir kent on günde bir milyon kişilik kitap fuarı yapabiliyor ama yirmi iki halk kütüphanesiyle yaşıyor. Sekiz günde yüzlerce film gösterebiliyor ama yıl boyunca ücretsiz gösterim yapan tek bir mahalle sineması yok.

"Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli kültürdür." - Mustafa Kemal Atatürk

29 Ekim'i kutlamanın en sadık yolu konuşma yapmak değil, o kuşağın yaptığını yapmaktır: kurum kurmak. Somut konuşalım. Film Forum modeli, kente uyarlanabilir bir şablondur: açık başvuru, ilan edilmiş kriterler, bağımsız jüri, parasal destek ve her yıl tekrarlanan bir takvim. Antalya bu şablonu yılda bir kez sahne sanatlarına, bir kez görsel sanatlara ve bir kez de yerel edebiyata uygularsa, on yıl sonra bu kentin elinde festival afişlerinden başka bir şey de olur: üretilmiş yüzlerce iş ve onları üreten insanlar.

Son Söz

Fener alayını bir fotoğrafçı olarak hep sevmişimdir, çünkü teknik olarak çekilmesi zor ama anlatması kolay bir sahnedir. Güzelliği tek bir ışığın parlaklığından gelmez; binlerce küçük ışığın aynı anda, aynı yöne doğru yanmasından gelir. Hiçbiri tek başına ortalığı aydınlatmaz, hepsi birden eder. Kültür de böyledir. Bir festivalin güçlü projektörü güzeldir, ama bir kenti aydınlatan şey mahalledeki kütüphane, okuldaki müzik odası, ilçedeki galeri ve küçük bir destek fonudur.

Cuma akşamı meydanda olacağım — bir gün gecikmeyle, ama aynı coşkuyla. Bayramımız kutlu olsun; ve 103 yıl önce bu ülkeye kurum kurmayı öğreten kuşağa saygıyla.

Önümüzdeki Günler (30 Ekim - 8 Kasım 2026 · Antalya Ajandası)

  • 30 Ekim Cuma: Ertelenen Cumhuriyet programı: fener alayı 19.00'da Konyaaltı Varyant'tan Cumhuriyet Meydanı'na, Semicenk konseri 20.30'da meydanda. Festivalde atölye danışmanlıkları ve paneller: Uğur İçbak ile "Yönetmen – Görüntü Yönetmeni İlişkisi ve Sinemada Yeni Teknolojiler" (11.00), "SenaristBir, Geleceğin Senaryosu" (12.00).

  • 31 Ekim Cumartesi: Festivalin son günü: 10.00'da çocuk ve aile gösterimleri, 14.00'te "Erişilebilir Sinema" söyleşisi, 19.30'da kapanış ve ödül töreni, Cam Piramit. Aynı gün Antalya Kültür Yolu Festivali başlıyor: Konyaaltı Beach Park'ta Murat Boz, Haşim İşcan'da Anna Karenina balesi (20.00).

  • 1-8 Kasım: Kültür Yolu Festivali sürüyor. Konserler: Özcan Deniz (1), Simge (2), Poizi (3), Sefo (4), Gökhan Türkmen (5), Ebru Yaşar (6), Demet Akalın (7), Hakan Altun (8 Kasım). Haşim İşcan'da Verdi Attila (3 Kasım), Barok Rüyası (5 Kasım), Carmina Burana bale yorumu (7 Kasım).

  • 13 ve 20 Kasım: Antalya Devlet Senfoni Orkestrası, AKM Aspendos Salonu, 20.30: Atatürk'ü Anma Konseri ve Gürer Aykal yönetiminde Çaykovski 5. Senfoni.

Gelecek hafta bu köşede: Altın Portakal'ın ödülleri ve festivalin ardından kalanlar.